Sayı | Ausgabe: 224 (16.06.2020)
Gelecek sayı | Nächste Ausgabe: 15.7.2020


Uygun şartlarda hazırlanmamış ya da uygun şartlarda saklanmamış yiyeceklerde üreyen mikroorganizmalar ve bunların toksinlerinin/zehirlerinin neden olduğu bir hastalıktır. Çocuk, genç, yaşlı ayrımı olmaksızın her yaştan, her kesimden kişide görülebilir. Bağışıklık sistemi güçlü olanlar ve az miktar zehire maruz kalanlar bu hastalığı hafif atlatırken, bağışıklık sistemi güçlü olmayan yaşlı, hasta veya çocuklarda ölüme kadar varabilen bir tablo görülebilir. Özellikle toplu davetler, düğünler ve okullarda önceden hazırlanıp bekletilen gıdalar toplu zehirlenme vakalarına neden olabilmektedir.
Genellikle, bozuk yiyecekler ya da bozuk yiyecekle temas etmiş diğer besinler yendikten 3-6 saat sonra başlayan karın ağrısı, kusma, ishal gibi tipik sindirim sistemi rahatsızlığı belirtileri görülür. Ancak bazı şiddetli zehirlenme durumlarında dışkıda kan ve ateş sonrasında hafıza kaybı, felç, menenjit ve hatta hamilelerde düşüğe neden olabilmektedir. İşte bu yüzden yediğimiz yiyeceklerin sağlık koşullarına uygun ortamlarda hazırlanıp saklandığına emin olmalıyız.
İyi pişmemiş ya da kişisel temizliğine dikkat etmeyen biri tarafından hazırlanmış hemen hemen bütün yiyecekler besin zehirlenmesine neden olabilir. Özellikle tavuk, et, balık, yumurta ve süt ürünleri ise, uygun hazırlanmadıkları takdirde yüksek risk grubu yiyeceklerdir.
Besin zehirlenmesi belirtileri, bozuk besin tüketildikten 1 saat sonra da ortaya çıkabilir, 24 saat sonra da. Ancak 2-3 gün içinde hafif ishal ve karın ağrısı belirtileri azalarak kaybolur. İshal varsa, hiçbir şekilde ishal önleyici ilaç ya da besin (haşlanmış patates, toz kahve vb.) kullanılmamalıdır. Çünkü; zaten vücut zehiri ishal yoluyla atmaya çalışmaktadır. Eğer bu engellenirse, zehir vücut içinde kalır, kana karışarak menenjite, ve hatta ölüme neden olabilir. İshali durdurmak yerine, ishalle birlikte vücuttan kaybolan sıvı ve elektrolitleri yerine koymak gerekir. Yani bol su içilmeli, çorba ve tuzlu ayran tüketilmelidir. Katı gıdalar vücudu yorabileceği için, bu dönemde pek tercih edilmemelidir.
Eğer kusma, ateş, bilinç kaybı, şiddetli ve kanamalı ishal varsa acilen doktora başvurulmalıdır. Bu belirtiler şiddetli bir zehirlenmeyi işaret eder ve hasta zaman kaybetmeden tedavi edilmelidir.
Sağlıkta asıl önemli olan hastalanmamaktır. Bu amaçla besin zehirlenmesini önlemek için;
• Yiyeceklerin çok iyi piştiğine, özellikle etlerin çiğ kalmadığına emin olun.
• Çiğken ya da piştikten sonra açıkta uzun süre kalmadığına emin olun.
• Çiğ et ile temas eden yüzeylere (bıçak, kesme tahtası, tezgah vb.) temizlenmeden, diğer çiğ sebzelerin temas etmediğine emin olun.
• Et ve süt ürünlerinin son kullanma tarihlerini mutlaka kontrol edin. Tarihi geçmiş hiçbir gıdayı tüketmeyin.
• Pişmiş yemekleri, özellikle yazın 1 saatten fazla dışarıda bırakmayın. Bakteriler sıcakta daha çabuk çoğaldıkları için çok daha tehlikelidir.
• Yemekleri sadece 1 kez ısıtın ve ısıttığınız yemeği kesinlikle 2. kez ısıtıp tüketmeyin.
• Donmuş yiyeceklerin buzu çözüldükten sonra tekrar dondurmayın.
• Sadece güvendiğiniz yerlerde yemek yiyin.
Soru, görüş ve önerileriniz için mail yollayabilirsiniz.
Sağlıkla kalın...
Köşe Yazarları | Autoren
Köşe Yazarları | Autoren