Sayı | Ausgabe: 224 (16.06.2020)
Gelecek sayı | Nächste Ausgabe: 15.7.2020


Damarda dolaşan kanımızın içinde bulunan ve alyuvar olarak adlandırılan hücrelerin sayısının veya bunların içinde bulunan hemoglobin miktarının kişinin yaş ve cinsiyetine göre normal olarak kabul edilen değerlerin altına inmesi durumuna "Anemi" denir. Dünya sağlık örgütünün değerlerine göre olması gereken minimum hemoglobin değerler erkekte 13 g/dl, kadında ise 12 g/dl dir. Kadınlarda görülme sıkığı % 40 erkekler de ise ortalama % 20 dir.
Aneminin semptomları çok çeşitlidir. Yorgunluk, halsizlik, eforla gelen nefes darlığı, kaslarda güçsüzlük, üşüme hissi, ellerde soğukluk, baş dönmesi, kulak çınlaması, baş ağrısı, baygınlık hissi, huzursuzluk, iştahsızlık, saç dökülmesi ve saçlarda matlaşma, ağız kenarında çatlaklar, tırnakların kaşık şeklini alması, çatlaklar oluşması, kolay kırılması, dilde kızarma, çatlak ve kabarcık oluşumu,, gözler önünde sinek uçuşmaları, devamlı uyuma isteği ve uyuklama hali, çarpıntı, kalp rahatsızlığı olan kişilerde göğüs ağrısı, deride solukluk, tırnak yataklarında düzleşme, çok seyrek olarak çukurlaşma, kaşık tırnak, ağız içinde yaralar görülmesi, konsantrasyon bozukluğu ilk akla gelen belirtilerdir. Bu belirtilerin uzun sürdüğü hastalarda kronik anemi mutlaka düşünülmelidir.. Kansızlığı olan her kişide bu bulguların hepsinin görüleceği anlamı çıkarılmamalıdır. Kansızlığın şiddeti, oluşma hızı, süresi ve altta yatan aneminin sebebine göre şikayetlerde değişiklikler görülebilmektedir.
Kansızlığın (anemi) çesitli nedenleri vardır. Demir eksikliği gerek Avusturya‘ da gerekse Türkiye‘ de en sık karşılaşılan anemi nedenidir. Gelişmiş ülkelerde hastanelere giden hastaların yaklaşık % 40 da kansızlık olduğu, bu oranın gelişmekte olan ülkelerde daha da arttığı bilinmektedir. Demir eksikliği anemisi ezici bir çoğunlukta kadınlarda görülmektedir. Bunun bir kaç nedeni vardır. Örneğin gebelik ve emzirme sebebiyle artmış demir ihtiyacı buna bir örnektir. Ancak en çok demir eksiklği anemisine yol açan neden üreme çağında kadınlarda aşırı veya sık adet kanamalarından ve rahim içi araç kullanımına bağlı artan adet kanamalarından dolayı demir kaybıdır. Nadir de olsa dengesiz yapılan zayıflama diyetleri veya vejetaryen beslenmede demir eksikliği anemisine yol açar.
Tedavisi iki şekilde olur. İlk önce demir eksikliğine neden olan sebeb bulunmalı ve ona göre tedavi yapılmalıdır. Demir eksikliğinin sebebi bulunup, bu sebep ortadan kaldırılmadıkça ne kadar tedavi uygulanırsa uygulansın, anemi düzeltilse bile bir müddet sonra anemi tekrarlayacak ve rahatsızlık kısır döngü halini alacaktır. İkinci yapılması gereken iş ise demir eksikliğinin giderilmesi: Demir eksikliğinin giderilmesinde, diyette gerekli düzenlemeler yapılmalıdır. Bunun yanında demir preparatları ile tedavi edilmelidir. Demir preparatı ihtiyaca göre damardan, kas içine ya da ağızdan hap veya solüsyon şeklinde verilebilir. Uygun süre kullanılmalı anemi düzeldikten sonra da demir depoları doldurulana kadar devam edilmelidir. Demirden zengin besinler her tür ciğer, biftek, geyik eti, istiridye, sardalye, hindi, tavuk , bira mayası, yaban mersini pekmezi, demir açısından zengin kahvaltılık gevrek, buğday tohumu, soya fasulyesi, mercimek, şalgam, fırın patates kabuğu, bulgurdur.
Demir emilimine yardımcı olan faktörler şunlardır: Çay ve kahve demir emilimini azalttığı için mümkün olduğunca az veya açık olarak tüketilmelidir. Tahıl, kurubaklagil ve sebzeler, C vitamini içeren besinlerle birlikte tüketilmelidir. Böylece bu tür besinlerin sağladığı demir emilimi artmış olur. Aynı öneriler demir hapı kullanan kişiler için de geçerlidir. Örneğin demir ilacını bir bardak portakal suyu veya C vitamini tableti ile birlikte alınması demir emilimini artıracaktır. Kalsiyum, demir emilimini azaltığı için demir eksikliği anemisi olanlar, süt ve süt ürünü yiyeceklerin (peynir, yoğurt, ayran vs) tüketimini ara öğünlere çekmelidir. Bu tür besinler özellikle demir preparatlarıyla bir arada alınmamalıdır.
Kadınlar adet dönemleri sırasında kan kaybettikleri için demir kaybetmektedirler.
Kadınlar genellikle demir ihtiyaçlarını karşılayacak kadar beslenmezler. Bu nedenlerden dolayı sadece demir açısından zengin besinleri tüketmek yeterli değildir. Aynı zamanda demir içeren multi vitamin desteği almalıdırlar. Bu mantık çerçevesinde kadınlara özel multi vitamin destekleri hazırlanmıştır.
Köşe Yazarları | Autoren
Köşe Yazarları | Autoren