Sayı | Ausgabe: 217 (12.11.2019)
Gelecek sayı | Nächste Ausgabe: 12.12.2019

18.06.2019

 

Kişiyi kötü ve zor duruma düşürmek için tuzak hazırlamak. Kişiye yapılan ya da yapılmak istenen hile, düzen ya da tuzaktır. Anlatmak istediğim “tonga” sözcüğüdür. Tonga sözcüğü, diğer tüm Türkçe sözcükler gibi zeka dolu bir işçiliğe sahip, To; kapamak, hapsetmek; tonga kapatılma, hapsedilme aracı (tuzak) anlamındadır. Kişiyi kötü ve zor duruma düşürmek için tuzak hazırlamak. Kişiye yapılan ya da yapılmak istenen hile, düzen ya da tuzaktır. Anlatmak istediğim “tonga” sözcüğüdür. Tonga sözcüğü, diğer tüm Türkçe sözcükler gibi zeka dolu bir işçiliğe sahip, To; kapamak, hapsetmek; tonga kapatılma, hapsedilme aracı (tuzak) anlamındadır. 
Tonga sözcüğünde de “yakalanmak, hapsolmak, kapatılmak” anlamlarındaki ton-eylemine -ga eki gelerek “hapsedilme eylemi için kullanılan araç ismi” yani “tuzak” anlamına gelen sözcük türetilmiş.” (Ö. Güner)
Tonga sözcüğünü dört ayrı anlamıyla sıralayabiliriz. 
1 – Kimimize göre, ıssız bir ada olan Tonga'ya düşmenin kötü bir durum olabileceği düşünülerek söylenmiş bir söz öbeği.
2 – Kimimize göre de; Türk kahramanı Alp-Er Tonga (Tunga)'nın Zaloğlu Rüstem tarafından hile ile yakalanmasının anısı olarak dilimizde “Tonga'ya düşmek” olarak kalır.
3 – Eski mitolojilerde, “Tongaya basmak” deyiminin ölümle eş anlamlı olduğu yazılır. Tonga, kaplandır. Tonga sözcüğünün aslan ya da kaplan sözcüklerine atıfta bulunduğunu gözlemliyoruz.
4 – Tonga'nın diğer bir sözcük anlamı da, kurumuş tütün dizelerinin bir kalıp içinde sıkıca preslenmesidir. 40-50 kg'lık tütün kalıplarına tonga denir. Bu sözcük Egeli tütün üreticilerinde sıklıkla kullanılır. Sözcük, işkence metodunu anlatmak için “tongaya düşmek” olarak sıkça söylenir.
Tonga sözcüğünün geçmişi yüz yıllar öncesine dayanır. “Tongaya basmak, tongaya düşmek” olarak günümüze kadar gelmiştir. Günümüzde çoğumuz tongaya düşebiliyoruz. Davranışlarımızın ya da dilimizin cezasını çekebiliyoruz. Özellikle önemli kişiliklerin ya da politikacıların kötülüklere uğramamaları ya da zorda kalmamaları için tongaya düşmemeleri gerekiyor. Hepimiz biliyoruz, Avusturya'da politikacılar tongaya düşürüldüler ya da düştüler.
Tonga sözcüğünü irdelemek nerden usuma geldi dersiniz? Tonga ülkesinden sıcak bir davet aldım. Böyle olunca Tonga hakkında bolca bilgiler edindim. Nerededir? Ne yer, ne içer bu ülke? Halkı nasıl yaşar? Tonga ülkesinden bilgiler edinirken, “tonga”'nın Türkçe anlamları karşıma çıkıverdi. Sizlerle paylaşmak istedim.
Ülkenin başkenti Nukualofa'dır. Yüzölçümü: 748km² ve nüfüsü: 105 bindir. Avusturalya'nın doğusunda Güney Pasifik'te bulunan adalar devletidir. Geçimini balıkçılık, tarım ve turizmden elde etmektedir. Tonga, festivaller ülkesidir. Halkının büyük çoğunluğu hristiyan olup, Tongaca ve İngilizce konuşulur. Bazı katı gelenekleri olan ülkede, kadın ve erkeklerin plajlar dışında dizlerini kesinlikle örtmeleri gerekmektedir. Resmi adı, Kingdom of Tonga'dır. Krallıkla yönetilir. İrili-ufaklı 171 adadan oluşan krallık, üç ana gruba ayrılır. 1970 yılında İngiltere'den bağımsızlığını kazanır. Ama İngiliz Uluslar Topluluğu üyesidir. Tropikal iklim özelliklerine sahip olan Tonga, temiz plajları ve son derece güzel doğasıyla göz kamaştırmaktadır. Tongalılar eğlenceyi, müziği, dansı çok seven bir halk.
Tonga, her yönüyle güzel bir ülke. “Tongaya düşmek” deyimindeki Tonga'yı böyle algılasaydık “cennete düşmekle” eşdeğer sayardık öyle değil mi? Kanımca, Tonga'ya giderseniz tongaya düşmeyeceğinizden emin olabilirsiniz. Çünkü; gittiğiniz yer, bir yer yüzü cenneti de ondan...
En iyisi, tongaya düşmeden Tonga'ya gitmek... Umarım, Tonga'ya yolum-uz düşer. İyi tatiller...

Köşe Yazarları | Autoren
Köşe Yazarları | Autoren